Η πρώτη εικόνα ενός ταξιδιώτη από την Ελλάδα συνήθως σχηματίζεται λίγα λεπτά μετά την προσγείωση. Είναι η στιγμή που ανοίγει η πόρτα του αεροσκάφους, εμφανίζεται το έντονο καλοκαιρινό φως και ξεκινά επίσημα το ταξίδι.
Το καλοκαίρι του 2026, όμως, για χιλιάδες επισκέπτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πρώτη εμπειρία ενδέχεται να είναι διαφορετική: μια μεγάλη ουρά στον έλεγχο διαβατηρίων, μια νέα διαδικασία βιομετρικής καταγραφής και μια αναμονή που σε ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια έχει φτάσει ακόμη και τις πέντε ώρες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το νέο ευρωπαϊκό Entry/Exit System, γνωστό ως EES. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης. Σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει τις χειροκίνητες σφραγίδες των διαβατηρίων, να ενισχύσει την ασφάλεια και να καταγράφει με ακρίβεια ποιος εισέρχεται και ποιος εξέρχεται από τη ζώνη Σένγκεν.
Η θεωρία είναι απλή: πιο σύγχρονα, ασφαλή και αποτελεσματικά σύνορα.
Η πραγματικότητα του πρώτου μεγάλου καλοκαιριού πλήρους εφαρμογής, όμως, αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη. Αεροδρόμια και αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν ότι η τεχνολογία, αντί να επιταχύνει τη μετακίνηση, έχει σε αρκετές περιπτώσεις επιμηκύνει σημαντικά τον χρόνο ελέγχου.
Για την Ελλάδα, όπου πολλά περιφερειακά αεροδρόμια δέχονται τεράστιο όγκο διεθνών αφίξεων μέσα σε λίγες ώρες, το πρόβλημα δεν είναι απλώς τεχνικό. Αφορά την εικόνα της χώρας, την ασφάλεια των επιβατών, τη λειτουργία του τουρισμού και ολόκληρη την αλυσίδα που ξεκινά από το αεροδρόμιο και καταλήγει στο ξενοδοχείο ή στο ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο.
Τι είναι το νέο Entry/Exit System
Το EES είναι ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πληροφοριακό σύστημα για την ηλεκτρονική καταγραφή των ταξιδιωτών από τρίτες χώρες που εισέρχονται στη ζώνη Σένγκεν για σύντομη παραμονή.
Η σταδιακή εφαρμογή του ξεκίνησε στις 12 Οκτωβρίου 2025 σε 29 ευρωπαϊκές χώρες. Μετά από μια μεταβατική περίοδο 180 ημερών, το σύστημα τέθηκε σε πλήρη λειτουργία στις 10 Απριλίου 2026 σε όλα τα εξωτερικά συνοριακά σημεία των χωρών που συμμετέχουν.
Το EES αντικαθιστά σταδιακά τη χειροκίνητη σφράγιση των διαβατηρίων. Για κάθε ταξιδιώτη που υπάγεται στο σύστημα δημιουργείται ηλεκτρονική εγγραφή, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει:
- στοιχεία του ταξιδιωτικού εγγράφου,
- ημερομηνία και σημείο εισόδου ή εξόδου,
- φωτογραφία προσώπου,
- δακτυλικά αποτυπώματα,
- καταγραφή πιθανής άρνησης εισόδου.
Το σύστημα υπολογίζει επίσης αυτόματα τη διάρκεια παραμονής, διευκολύνοντας τις αρχές να εντοπίζουν ταξιδιώτες που υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο όριο των 90 ημερών μέσα σε περίοδο 180 ημερών.
Ποιους ταξιδιώτες αφορά
Το EES αφορά κυρίως υπηκόους χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που ταξιδεύουν για σύντομη παραμονή στη ζώνη Σένγκεν, είτε χρειάζονται θεώρηση εισόδου είτε ταξιδεύουν χωρίς βίζα.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι επηρεάζονται επισκέπτες από ιδιαίτερα σημαντικές τουριστικές αγορές για την Ελλάδα, όπως:
- το Ηνωμένο Βασίλειο,
- οι Ηνωμένες Πολιτείες,
- ο Καναδάς,
- η Αυστραλία,
- η Ιαπωνία,
- το Ισραήλ και άλλες τρίτες χώρες.
Δεν αφορά με τον ίδιο τρόπο τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους δικαιούχους ελεύθερης κυκλοφορίας. Υπάρχουν επίσης ειδικές εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες ταξιδιωτών, όπως ορισμένοι κάτοχοι αδειών διαμονής ή μακροχρόνιων θεωρήσεων.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική. Οι μεγάλες καθυστερήσεις δεν εμφανίζονται αναγκαστικά σε όλους τους επιβάτες ενός αεροδρομίου, αλλά κυρίως στις ροές ελέγχου των ταξιδιωτών που πρέπει να εγγραφούν ή να επαληθεύσουν τα στοιχεία τους στο EES.
Γιατί η πρώτη εγγραφή χρειάζεται περισσότερο χρόνο
Η παλιά διαδικασία ήταν σχετικά απλή. Ο συνοριοφύλακας έλεγχε το διαβατήριο, επιβεβαίωνε τα στοιχεία και τοποθετούσε τη σχετική σφραγίδα.
Στο νέο σύστημα, ιδιαίτερα κατά την πρώτη είσοδο, απαιτούνται περισσότερα βήματα. Ο ταξιδιώτης πρέπει να καταχωρίσει ή να επαληθεύσει τα στοιχεία του, να φωτογραφηθεί και, όπου προβλέπεται, να δώσει δακτυλικά αποτυπώματα.
Οι επόμενες διελεύσεις θεωρητικά μπορούν να γίνονται ταχύτερα, καθώς τα βιομετρικά δεδομένα θα βρίσκονται ήδη στο σύστημα και θα χρειάζεται κυρίως επαλήθευση. Το αρχικό στάδιο, όμως, δημιουργεί ένα δύσκολο μεταβατικό φαινόμενο: εκατομμύρια ταξιδιώτες πρέπει να εγγραφούν για πρώτη φορά μέσα σε μια σχετικά περιορισμένη χρονική περίοδο.
Αυτό συνέπεσε με την έναρξη της θερινής τουριστικής αιχμής στην Ευρώπη.
Η ACI Europe και η IATA είχαν προειδοποιήσει ήδη πριν από την πλήρη εφαρμογή ότι οι υφιστάμενες υποδομές και το προσωπικό δεν επαρκούσαν παντού για να απορροφήσουν τον πρόσθετο χρόνο επεξεργασίας. Τον Φεβρουάριο του 2026 ανέφεραν αναμονές έως δύο ώρες, παρότι τότε το EES εφαρμοζόταν ακόμη μόνο σε μέρος των ταξιδιωτών τρίτων χωρών.
Μετά την πλήρη ενεργοποίηση, η ACI Europe κατέγραψε περιπτώσεις όπου οι χρόνοι αναμονής έφτασαν τις δύο έως τρεις ώρες ήδη από την πρώτη ημέρα, ακόμη και με προσωρινή παράλειψη ορισμένων βιομετρικών διαδικασιών για τη διατήρηση της ροής.
Από τις δύο ώρες στις πέντε
Η κατάσταση επιδεινώθηκε καθώς αυξήθηκε η θερινή κίνηση.
Σε ανοιχτή επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι μεγαλύτεροι ευρωπαϊκοί φορείς αεροδρομίων και αεροπορικών εταιρειών ανέφεραν ότι, μετά την πλήρη εφαρμογή του συστήματος τον Απρίλιο, οι χρόνοι αναμονής αυξήθηκαν σημαντικά και σε ώρες αιχμής έφτασαν σε ακραίες περιπτώσεις έως τις πέντε ώρες.
Η επιστολή υπογράμμιζε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ταλαιπωρία. Οι καθυστερήσεις επηρεάζουν ιδιαίτερα:
- οικογένειες με μικρά παιδιά,
- ηλικιωμένους,
- άτομα με μειωμένη κινητικότητα,
- ταξιδιώτες με προβλήματα υγείας,
- επιβάτες με στενές ανταποκρίσεις.
Οι αεροπορικοί φορείς εντόπισαν τρεις βασικές αιτίες: ανεπαρκή στελέχωση των συνοριακών ελέγχων, τεχνικά προβλήματα και περιορισμένη αξιοποίηση των λύσεων προεγγραφής.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το EES δεν αποτελεί απλώς μια νέα εφαρμογή που μπορεί να εγκατασταθεί χωρίς αλλαγές στον φυσικό χώρο. Χρειάζεται περισσότερα σημεία ελέγχου, κατάλληλη διάταξη ουρών, εξοπλισμό συλλογής βιομετρικών δεδομένων, τεχνική υποστήριξη και επαρκές προσωπικό.
Σε ένα μεγάλο αεροδρόμιο με άνετους χώρους, το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί ευκολότερα. Σε ένα περιφερειακό αεροδρόμιο που κατασκευάστηκε για συγκεκριμένο όγκο επιβατών και λειτουργεί με εξαιρετικά έντονη εποχικότητα, κάθε πρόσθετο δευτερόλεπτο ανά ταξιδιώτη πολλαπλασιάζεται γρήγορα.
Γιατί η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη
Τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport Greece εξυπηρέτησαν το 2025 περισσότερους από 37,1 εκατομμύρια επιβάτες, έναντι περίπου 36 εκατομμυρίων το 2024.
Η κίνηση, όμως, δεν κατανέμεται ομοιόμορφα μέσα στη χρονιά. Τον Ιανουάριο του 2025 τα συγκεκριμένα αεροδρόμια εξυπηρέτησαν περίπου 664.000 επιβάτες. Τον Ιούλιο εξυπηρέτησαν περισσότερους από 6,5 εκατομμύρια και τον Αύγουστο σχεδόν 6,8 εκατομμύρια.
Αυτό σημαίνει ότι μέσα στην κορύφωση του καλοκαιριού η μηνιαία κίνηση μπορεί να είναι σχεδόν δεκαπλάσια από εκείνη των χειμερινών μηνών.
Η γεωγραφία του ελληνικού τουρισμού δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση. Αεροδρόμια όπως της Ρόδου, της Κέρκυρας, της Μυκόνου, της Σαντορίνης, της Κω, των Χανίων και της Ζακύνθου δέχονται μεγάλο αριθμό διεθνών πτήσεων σε σύντομα χρονικά διαστήματα.
Παράλληλα, σημαντικό μέρος των επιβατών προέρχεται από το Ηνωμένο Βασίλειο, του οποίου οι πολίτες υπάγονται πλέον στους ελέγχους τρίτων χωρών μετά το Brexit.
Μόνο τον Ιούλιο του 2025, τα αεροδρόμια της Fraport Greece κατέγραψαν περίπου 695.000 αφίξεις και αναχωρήσεις επιβατών που συνδέονταν με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη μεγαλύτερη επίδοση μεταξύ των ξένων αγορών στο σχετικό δελτίο κίνησης.
Ο επικεφαλής της Fraport Greece, Alexander Zinell, προειδοποίησε στις αρχές Ιουλίου 2026 ότι το EES δεν είναι σχεδιασμένο για τη λειτουργική πραγματικότητα των έντονα εποχικών ελληνικών αεροδρομίων. Υποστήριξε ότι η διαδικασία χρειάζεται συνολική αναθεώρηση και μεγαλύτερη δυνατότητα προεγγραφής πριν από την άφιξη του επιβάτη στο σύνορο.
Όταν η ουρά βγαίνει έξω από το αεροδρόμιο
Το πρόβλημα στην Ελλάδα αποκτά μια επιπλέον διάσταση: τη ζέστη.
Όταν ο χώρος ελέγχου γεμίζει, οι ουρές μπορεί να επεκταθούν σε εξωτερικά σημεία ή ακόμη και προς τον χώρο στάθμευσης του αεροσκάφους. Σε θερμοκρασίες που συχνά ξεπερνούν τους 35 βαθμούς, η αναμονή παύει να αποτελεί απλώς ζήτημα άνεσης.
Μπορεί να εξελιχθεί σε κίνδυνο για την υγεία.
Στα ελληνικά αεροδρόμια χρειάστηκε να τοποθετηθούν προσωρινές κατασκευές σκίασης, ενώ δόθηκε προτεραιότητα σε ευάλωτους επιβάτες. Ο επικεφαλής της Fraport Greece χαρακτήρισε τις συνθήκες όχι μόνο δυσάρεστες αλλά δυνητικά επικίνδυνες.
Αυτό είναι ίσως το σοβαρότερο σημείο της συζήτησης. Ένα ψηφιακό σύστημα ασφάλειας δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχημένο μόνο επειδή καταγράφει σωστά τα δεδομένα. Πρέπει να λειτουργεί χωρίς να δημιουργεί νέους κινδύνους για τους ανθρώπους που εξυπηρετεί.
Η πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το EES δεν δημιουργήθηκε χωρίς λόγο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αντιμετωπίσει πραγματικά προβλήματα στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.
Η χειροκίνητη σφράγιση διαβατηρίων δεν επέτρεπε πάντα τον γρήγορο και αξιόπιστο υπολογισμό της διάρκειας παραμονής. Επίσης, ήταν πιο δύσκολο να εντοπιστούν πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα, πολλαπλές ταυτότητες ή ταξιδιώτες που είχαν υπερβεί το νόμιμο χρονικό όριο.
Με το EES, οι αρχές αποκτούν ενιαία και ακριβέστερη ψηφιακή εικόνα των εισόδων και εξόδων. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να ενισχύει την ασφάλεια, να υποστηρίζει την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και να διευκολύνει τη νόμιμη μετακίνηση στο μέλλον.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει επίσης ότι η εμπειρία αναμένεται να βελτιώνεται όσο περισσότεροι ταξιδιώτες ολοκληρώνουν την πρώτη εγγραφή τους και όσο οι εθνικές αρχές προσαρμόζουν τις διαδικασίες τους.
Υπάρχει, επομένως, μια σημαντική διάκριση: η κριτική των αεροδρομίων δεν στρέφεται απαραίτητα εναντίον του στόχου του EES. Στρέφεται κυρίως εναντίον του τρόπου και της ταχύτητας εφαρμογής του.
Η προεγγραφή ως πιθανή λύση
Ένα από τα βασικά αιτήματα του αεροπορικού κλάδου είναι να μεταφερθεί μέρος της διαδικασίας μακριά από το συνοριακό σημείο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει την εφαρμογή Travel to Europe, μέσω της οποίας οι ταξιδιώτες μπορούν, στα σημεία όπου υποστηρίζεται, να προεγγράφουν στοιχεία του διαβατηρίου τους, φωτογραφία προσώπου και πληροφορίες που σχετίζονται με τις προϋποθέσεις εισόδου.
Η εφαρμογή δεν καταργεί τον έλεγχο στο αεροδρόμιο. Θα μπορούσε όμως να μειώσει τα βήματα που χρειάζεται να γίνουν μπροστά στον συνοριοφύλακα.
Το πρόβλημα είναι ότι η χρήση της παραμένει περιορισμένη και δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα κράτη και σε όλα τα συνοριακά σημεία. Η IATA και η ACI Europe έχουν ζητήσει ευρύτερη υιοθέτηση των λύσεων προεγγραφής, καθώς και μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των εθνικών συστημάτων.
Η λογική είναι απλή: ό,τι μπορεί να ολοκληρώσει ο ταξιδιώτης πριν ξεκινήσει, δεν πρέπει να γίνεται για πρώτη φορά μπροστά σε μια ουρά εκατοντάδων ανθρώπων.
Το EES δεν είναι το ίδιο με το ETIAS
Η σύγχυση μεταξύ του EES και του ETIAS είναι ήδη μεγάλη.
Το EES είναι το σύστημα που καταγράφει ηλεκτρονικά την είσοδο και έξοδο του ταξιδιώτη στα εξωτερικά σύνορα.
Το ETIAS είναι διαφορετικό σύστημα. Πρόκειται για ηλεκτρονική ταξιδιωτική άδεια που θα πρέπει να αποκτούν πριν από το ταξίδι τους πολίτες ορισμένων χωρών που σήμερα δεν χρειάζονται βίζα για σύντομες επισκέψεις στην Ευρώπη.
Το EES λειτουργεί ήδη πλήρως από τις 10 Απριλίου 2026. Το ETIAS δεν πρέπει να συγχέεται με τη βιομετρική διαδικασία του συνοριακού ελέγχου και η εφαρμογή του έχει μετατεθεί σε μεταγενέστερο στάδιο.
Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη, επειδή αρκετοί ταξιδιώτες πιστεύουν λανθασμένα ότι, ολοκληρώνοντας κάποια ηλεκτρονική αίτηση πριν από το ταξίδι, δεν θα χρειαστεί να περάσουν από τον έλεγχο EES.
Πώς επηρεάζεται ολόκληρη η ταξιδιωτική αλυσίδα
Μια καθυστέρηση δύο ή τριών ωρών στον έλεγχο διαβατηρίων δεν παραμένει μέσα στο αεροδρόμιο. Μεταφέρεται σε κάθε επόμενο στάδιο του ταξιδιού.
Ξενοδοχεία και καταλύματα
Ένας επισκέπτης που αναμενόταν να φτάσει στο ξενοδοχείο στις 17:00 μπορεί τελικά να εμφανιστεί στις 20:00 ή στις 21:00. Αυτό δημιουργεί προβλήματα σε μικρότερα καταλύματα χωρίς 24ωρη υποδοχή, επηρεάζει τη διαχείριση προσωπικού και αυξάνει τις νυχτερινές αφίξεις.
Μεταφορές και ταξί
Ένα προγραμματισμένο transfer μπορεί να περιμένει χωρίς να γνωρίζει πότε ακριβώς θα εξέλθει ο πελάτης από το αεροδρόμιο. Η πτήση έχει προσγειωθεί, όμως ο επιβάτης παραμένει εγκλωβισμένος στον συνοριακό έλεγχο.
Εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων
Οι εταιρείες Rent a Car αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα. Οι ώρες παραλαβής παύουν να είναι προβλέψιμες, ειδικά όταν η παράδοση γίνεται εκτός γραφείου ή μέσω εκπροσώπου που περιμένει τον ταξιδιώτη.
Η καθυστέρηση μπορεί να προκαλέσει:
- επιπλέον ώρες αναμονής προσωπικού,
- συμφόρηση στις ταυτόχρονες παραλαβές,
- μεταφορά κρατήσεων σε μεταγενέστερες ώρες,
- δυσκολίες στην παράδοση οχημάτων εκτός κανονικού ωραρίου,
- παράπονα πελατών για τα οποία η επιχείρηση δεν ευθύνεται.
Αεροπορικές εταιρείες
Το πρόβλημα μπορεί να επηρεάσει και τις αναχωρήσεις, όταν οι έλεγχοι εξόδου δημιουργούν μεγάλες ουρές. Επιβάτες που έφτασαν εγκαίρως στο αεροδρόμιο κινδυνεύουν να φτάσουν καθυστερημένα στην πύλη, ενώ ένα αεροσκάφος μπορεί να αναχωρήσει αργότερα περιμένοντας μεγάλο αριθμό επιβατών.
Μια τοπική καθυστέρηση μπορεί έτσι να μεταδοθεί στο υπόλοιπο δίκτυο πτήσεων.
Γιατί το πρόβλημα αφορά άμεσα τον ελληνικό τουρισμό
Η Ελλάδα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ομαλή λειτουργία των αεροπορικών αφίξεων. Για πολλούς νησιωτικούς προορισμούς, το αεροδρόμιο δεν είναι απλώς μια υποδομή μεταφοράς. Είναι η κύρια πύλη της τοπικής οικονομίας.
Τα ταξιδιωτικά έσοδα της χώρας συνέχισαν να αυξάνονται το 2025. Στο πρώτο επτάμηνο έφτασαν τα 12,18 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 12,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.
Η βρετανική αγορά είναι ιδιαίτερα σημαντική. Μόνο τον Μάιο του 2025, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν κατά 8,9%, φτάνοντας τα 314,1 εκατ. ευρώ.
Η διατήρηση αυτής της δυναμικής δεν εξαρτάται μόνο από την ποιότητα των ξενοδοχείων ή τις νέες τουριστικές επενδύσεις. Εξαρτάται και από τη λειτουργία των βασικών υποδομών.
Ο ταξιδιώτης αξιολογεί το ταξίδι ως ενιαία εμπειρία. Δεν ξεχωρίζει εύκολα ποια ευθύνη ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ποια στην αστυνομία, ποια στο αεροδρόμιο και ποια στην αεροπορική εταιρεία.
Για εκείνον, όλα αποτελούν μέρος της εμπειρίας του προορισμού.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ταξιδιώτες
Οι επιβάτες που υπάγονται στο EES πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για αυξημένο χρόνο ελέγχου, ιδιαίτερα κατά την πρώτη είσοδό τους μετά την εφαρμογή του συστήματος.
Χρήσιμες κινήσεις είναι:
- να ελέγχουν πριν από το ταξίδι αν υπάγονται στο EES,
- να έχουν έτοιμο και σε καλή κατάσταση το διαβατήριό τους,
- να ακολουθούν τις οδηγίες του αεροδρομίου και της αεροπορικής εταιρείας,
- να ενημερώνονται για πιθανή δυνατότητα προεγγραφής,
- να υπολογίζουν μεγαλύτερο περιθώριο χρόνου κατά την αναχώρηση,
- να ενημερώνουν εγκαίρως το ξενοδοχείο, το transfer ή την εταιρεία ενοικίασης για καθυστερήσεις.
Ορισμένα ελληνικά περιφερειακά αεροδρόμια έχουν ήδη αναρτήσει ανακοινώσεις ότι η εφαρμογή του EES ενδέχεται να προκαλέσει μεγαλύτερους από τους συνηθισμένους χρόνους αναμονής τόσο στις αφίξεις όσο και στις αναχωρήσεις.
Η προετοιμασία δεν λύνει το λειτουργικό πρόβλημα, αλλά μπορεί να μειώσει την ένταση και τις λανθασμένες προσδοκίες.
Η μεγάλη αντίφαση των «έξυπνων» συνόρων
Το EES αποκαλύπτει μια ευρύτερη αλήθεια για τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Η τεχνολογία δεν βελτιώνει αυτόματα μια διαδικασία μόνο επειδή αντικαθιστά το χαρτί και τις σφραγίδες. Για να λειτουργήσει, πρέπει να σχεδιαστεί γύρω από την πραγματική συμπεριφορά των ανθρώπων, τον διαθέσιμο χώρο, τον αριθμό του προσωπικού και τις περιόδους αιχμής.
Ένα σύστημα μπορεί να είναι τεχνολογικά προηγμένο και ταυτόχρονα επιχειρησιακά δύσχρηστο.
Στην περίπτωση των ελληνικών αεροδρομίων, το πρόβλημα δεν είναι ότι η βιομετρική τεχνολογία δεν έχει αξία. Είναι ότι εφαρμόζεται σε υποδομές με συγκεκριμένα φυσικά όρια, τη στιγμή που η επιβατική κίνηση πολλαπλασιάζεται μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Η Ελλάδα δεν διαθέτει το περιθώριο να αντιμετωπίζει κάθε αεροδρόμιο σαν να είναι ένας μεγάλος, σταθερής κίνησης ευρωπαϊκός κόμβος. Η Κέρκυρα, η Ρόδος, η Μύκονος ή η Σαντορίνη έχουν διαφορετική λειτουργική πραγματικότητα από τα μεγάλα αεροδρόμια της κεντρικής Ευρώπης.
Το πραγματικό στοίχημα
Το δίλημμα δεν είναι αν η Ευρώπη χρειάζεται ασφαλέστερα και πιο αξιόπιστα σύνορα. Τα χρειάζεται.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να τα αποκτήσει χωρίς να μετατρέψει τη νόμιμη μετακίνηση εκατομμυρίων ταξιδιωτών σε μια δυσανάλογα δύσκολη διαδικασία.
Η λύση πιθανότατα δεν βρίσκεται στην πλήρη εγκατάλειψη του EES, αλλά σε έναν πιο ρεαλιστικό συνδυασμό:
- ουσιαστικής προεγγραφής πριν από το ταξίδι,
- μεγαλύτερης στελέχωσης των συνοριακών σημείων,
- περισσότερων αυτοματοποιημένων πυλών,
- τεχνικής αξιοπιστίας,
- ειδικού σχεδιασμού για τα εποχικά αεροδρόμια,
- ευελιξίας όταν οι ουρές ξεπερνούν τα ασφαλή όρια.
Η Ευρώπη επένδυσε στα «έξυπνα σύνορα» για να κάνει τον έλεγχο ακριβέστερο και ασφαλέστερο. Το καλοκαίρι του 2026 θα δείξει αν το σύστημα μπορεί να γίνει και πραγματικά λειτουργικό.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα είναι ακόμη πιο κρίσιμο. Η πρώτη εικόνα του επισκέπτη δεν πρέπει να είναι μια ουρά κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο.
Διότι η ποιότητα ενός ταξιδιού δεν αρχίζει στο ξενοδοχείο, στην παραλία ή στο εστιατόριο.
Αρχίζει από τη στιγμή που ο ταξιδιώτης περνά τα σύνορα.
