Ένα ακινητοποιημένο όχημα στον Κηφισό, ένα τροχαίο σε κεντρικό κόμβο ή μια αιφνίδια διακοπή της κυκλοφορίας αρκούν για να προκαλέσουν ουρές πολλών χιλιομέτρων. Το αρχικό περιστατικό μπορεί να είναι περιορισμένο, αλλά όσο καθυστερεί ο εντοπισμός και η αντιμετώπισή του, τόσο μεγαλύτερο μέρος του οδικού δικτύου επηρεάζεται.
Σε αυτή την καθημερινή πρόκληση επιχειρεί να απαντήσει το Traffic Commander, το νέο λογισμικό διαχείρισης της κυκλοφορίας που παρουσιάστηκε από την Ελληνική Αστυνομία.
Δεν πρόκειται για εφαρμογή πλοήγησης για τους οδηγούς ούτε, με βάση τα επίσημα διαθέσιμα στοιχεία, για σύστημα αυτόματης βεβαίωσης παραβάσεων. Είναι ένα επιχειρησιακό εργαλείο που προορίζεται να βοηθήσει την Τροχαία να παρακολουθεί την κατάσταση στους δρόμους, να οργανώνει τις διαθέσιμες πληροφορίες και να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα τα κυκλοφοριακά συμβάντα.
Τι είναι το Traffic Commander
Η Ελληνική Αστυνομία περιγράφει το Traffic Commander ως ένα σύγχρονο λογισμικό διαχείρισης της κυκλοφορίας και ως ένα τεχνολογικά προηγμένο επιχειρησιακό σύστημα για την παρακολούθηση, την εποπτεία και τη διαχείριση της οδικής κυκλοφορίας.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για υπηρεσιακή χρήση. Η λειτουργία του συνδέεται με τον Θάλαμο Επιχειρήσεων Παρακολούθησης και Ελέγχου Κυκλοφορίας, τον γνωστό ΘΕΠΕΚ, που λειτουργεί στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής.
Ουσιαστικά, το Traffic Commander φιλοδοξεί να προσφέρει στους αρμόδιους αξιωματικούς μια πιο οργανωμένη εικόνα της κατάστασης στο οδικό δίκτυο. Αντί οι πληροφορίες για ένα περιστατικό να εξετάζονται αποσπασματικά, μπορούν να παρουσιάζονται σε ένα κοινό επιχειρησιακό περιβάλλον, ώστε να αξιολογούνται ταχύτερα.
Η βασική ιδέα δεν είναι να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος στους δρόμους. Είναι να περιοριστεί ο χρόνος που μεσολαβεί από τη στιγμή που εμφανίζεται ένα πρόβλημα μέχρι τη στιγμή που οι αρμόδιες υπηρεσίες το αναγνωρίζουν και παρεμβαίνουν.
Ο ρόλος του ΘΕΠΕΚ
Ο ΘΕΠΕΚ αποτελεί ήδη βασικό σημείο παρακολούθησης και επιχειρησιακού συντονισμού της κυκλοφορίας στην Αττική. Το Traffic Commander δεν δημιουργεί αυτή τη λειτουργία από την αρχή, αλλά έρχεται να την ενισχύσει ψηφιακά.
Το 2020 η Περιφέρεια Αττικής παρέδωσε στη ΓΑΔΑ εκσυγχρονισμένο εξοπλισμό για τον Θάλαμο Επιχειρήσεων Παρακολούθησης και Ελέγχου Κυκλοφορίας. Σκοπός της αναβάθμισης ήταν η καλύτερη εποπτεία του οδικού δικτύου και η αποτελεσματικότερη συνεργασία ανάμεσα στις υπηρεσίες διαχείρισης της κυκλοφορίας.
Παράλληλα, η Περιφέρεια Αττικής διαθέτει δικό της Κέντρο Διαχείρισης Κυκλοφορίας, το οποίο λειτουργεί αδιάλειπτα από τον Ιούλιο του 2004, όλο το εικοσιτετράωρο και όλες τις ημέρες του χρόνου. Βασικοί του στόχοι είναι η παρακολούθηση των κυκλοφοριακών συνθηκών, η διαχείριση περιστατικών και η ενημέρωση των χρηστών του οδικού δικτύου.
Η λειτουργία ενός νέου λογισμικού μέσα σε αυτό το περιβάλλον έχει πρακτική σημασία. Η Αττική διαθέτει ήδη κάμερες, συστήματα παρακολούθησης, φωτεινούς σηματοδότες και κέντρα επιχειρήσεων. Το κρίσιμο ζήτημα είναι οι πληροφορίες αυτών των υποδομών να αξιοποιούνται με ενιαίο και γρήγορο τρόπο.
Τι γνωρίζουμε για τη λειτουργία του
Από την επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας γνωρίζουμε ότι το Traffic Commander προορίζεται για:
- την παρακολούθηση της οδικής κυκλοφορίας,
- την εποπτεία του δικτύου,
- τη διαχείριση κυκλοφοριακών καταστάσεων,
- και την επιχειρησιακή υποστήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών.
Δεν έχει δημοσιευτεί, ωστόσο, ένα πλήρες τεχνικό εγχειρίδιο που να περιγράφει αναλυτικά:
- όλες τις πηγές από τις οποίες αντλεί δεδομένα,
- τους αλγορίθμους που χρησιμοποιεί,
- τον βαθμό αυτοματοποίησης,
- τις πιθανές λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης,
- ή τον τρόπο με τον οποίο διασυνδέεται με κάθε επιμέρους υπηρεσία.
Για τον λόγο αυτό δεν θα ήταν ακριβές να αποδοθούν στο Traffic Commander συγκεκριμένες τεχνικές δυνατότητες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως.
Είναι εύλογο να λειτουργεί μέσα στο ευρύτερο περιβάλλον των υφιστάμενων κυκλοφοριακών υποδομών της Αττικής. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε κάμερα, αισθητήρας ή βάση δεδομένων είναι ήδη ενσωματωμένη στην πλατφόρμα.
Η ουσιαστική εικόνα είναι πιο απλή: το Traffic Commander είναι ένα επιχειρησιακό λογισμικό που φιλοδοξεί να βοηθήσει την Τροχαία να μετατρέπει τις διαθέσιμες πληροφορίες σε ταχύτερες και καλύτερα συντονισμένες παρεμβάσεις.
Πώς μπορεί να βοηθήσει στην πράξη
Ας υποθέσουμε ότι ένα αυτοκίνητο ακινητοποιείται σε μια λωρίδα κεντρικού οδικού άξονα την ώρα αιχμής.
Το ίδιο το περιστατικό μπορεί να φαίνεται μικρό. Πολύ γρήγορα, όμως, τα οχήματα αρχίζουν να αλλάζουν λωρίδες, οι ταχύτητες μειώνονται και η ουρά μεταφέρεται σε εισόδους, εξόδους και γειτονικούς δρόμους.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η αξία ενός ενιαίου συστήματος διαχείρισης δεν βρίσκεται μόνο στην απεικόνιση του μποτιλιαρίσματος. Βρίσκεται στη δυνατότητα των αρμόδιων αξιωματικών να αντιλαμβάνονται γρηγορότερα ότι υπάρχει συγκεκριμένο περιστατικό, να αξιολογούν τη σοβαρότητά του και να συντονίζουν την κατάλληλη απόκριση.
Το παράδειγμα αυτό αποτελεί πιθανό επιχειρησιακό σενάριο και όχι επίσημη τεχνική περιγραφή όλων των λειτουργιών του Traffic Commander.
Η τεχνολογία δεν μπορεί να απομακρύνει από μόνη της ένα χαλασμένο όχημα ούτε να ελευθερώσει μια αποκλεισμένη λωρίδα. Μπορεί, όμως, να βοηθήσει ώστε η ανάγκη παρέμβασης να γίνει αντιληπτή νωρίτερα και οι αρμόδιες δυνάμεις να κινητοποιηθούν με καλύτερη πληροφόρηση.
Τι μπορεί να αλλάξει για τον οδηγό
Ο μέσος οδηγός δεν χρειάζεται να κατεβάσει κάποια εφαρμογή ή να χρησιμοποιήσει άμεσα το Traffic Commander. Η επίδρασή του, εφόσον λειτουργήσει αποτελεσματικά, θα γίνει αισθητή κυρίως μέσα από τη διαχείριση των περιστατικών.
Τα πιθανά οφέλη περιλαμβάνουν:
- ταχύτερο εντοπισμό προβλημάτων στους βασικούς άξονες,
- καλύτερο συντονισμό της Τροχαίας,
- γρηγορότερη αντιμετώπιση τροχαίων ή ακινητοποιημένων οχημάτων,
- περιορισμό της εξάπλωσης μιας κυκλοφοριακής ουράς,
- και αποτελεσματικότερη διαχείριση προσωρινών διακοπών της κυκλοφορίας.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε δρόμους όπως ο Κηφισός και η Κηφισίας, αλλά και στις διαδρομές προς το αεροδρόμιο, τον Πειραιά και το κέντρο της Αθήνας.
Για έναν επισκέπτη που οδηγεί για πρώτη φορά στην Αττική ή χρησιμοποιεί ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο, η ταχύτερη αντιμετώπιση ενός περιστατικού μπορεί να σημαίνει μικρότερες καθυστερήσεις και πιο προβλέψιμη μετακίνηση. Δεν σημαίνει, όμως, ότι το Traffic Commander μπορεί να εγγυηθεί ελεύθερους δρόμους ή ακριβείς χρόνους άφιξης.
Δεν είναι σύστημα αυτόματων προστίμων
Το Traffic Commander δεν πρέπει να συγχέεται με τα έργα εγκατάστασης καμερών για την καταγραφή τροχονομικών παραβάσεων.
Ένα σύστημα διαχείρισης κυκλοφορίας έχει ως βασικό σκοπό την παρακολούθηση της ροής και την επιχειρησιακή αντιμετώπιση συμβάντων. Ένα σύστημα βεβαίωσης παραβάσεων έχει διαφορετικό σκοπό και απαιτεί ειδικό νομικό και τεχνικό πλαίσιο για την καταγραφή, την ταυτοποίηση και την επιβολή κυρώσεων.
Οι κάμερες μπορεί να αποτελούν μέρος μιας γενικότερης κυκλοφοριακής υποδομής. Από τα επίσημα διαθέσιμα στοιχεία, όμως, δεν προκύπτει ότι το ίδιο το Traffic Commander αποτελεί πλατφόρμα έκδοσης προστίμων.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, επειδή η δημόσια συζήτηση συχνά ενώνει κάτω από τον γενικό όρο «έξυπνα συστήματα» έργα που έχουν εντελώς διαφορετικές λειτουργίες.
Χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη;
Το Traffic Commander έχει παρουσιαστεί ως σύγχρονο και τεχνολογικά προηγμένο λογισμικό. Η Ελληνική Αστυνομία, όμως, δεν έχει δημοσιοποιήσει αναλυτική τεχνική περιγραφή που να εξηγεί αν χρησιμοποιεί μηχανική μάθηση, πρόβλεψη της κυκλοφορίας ή αυτόματη αναγνώριση περιστατικών.
Επομένως, δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με ακρίβεια σε ποιον βαθμό αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη.
Το ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης της επιχειρησιακής διαχείρισης. Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία που να δείχνουν ότι οι τελικές αποφάσεις λαμβάνονται αυτόνομα από έναν αλγόριθμο.
Η αξιολόγηση των περιστατικών και ο συντονισμός των δυνάμεων παραμένουν ευθύνη των αρμόδιων υπηρεσιών.
Τα όρια του νέου συστήματος
Το Traffic Commander μπορεί να βελτιώσει τη διαχείριση ενός συμβάντος. Δεν μπορεί, όμως, να λύσει μόνο του το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αθήνας.
Η συμφόρηση της Αττικής συνδέεται με βαθύτερους παράγοντες:
- τον μεγάλο αριθμό καθημερινών μετακινήσεων,
- την εξάρτηση από το ιδιωτικό αυτοκίνητο,
- την περιορισμένη χωρητικότητα βασικών οδικών αξόνων,
- την παράνομη στάθμευση,
- τις φορτοεκφορτώσεις,
- τα έργα,
- και την έλλειψη εναλλακτικών διαδρομών σε ορισμένες περιοχές.
Ένα ψηφιακό σύστημα μπορεί να βοηθήσει στη γρηγορότερη αντιμετώπιση ενός τροχαίου ή μιας βλάβης. Δεν μπορεί να αυξήσει τη χωρητικότητα του Κηφισού ούτε να μειώσει από μόνο του τα οχήματα που εισέρχονται καθημερινά στο λεκανοπέδιο.
Η αποτελεσματικότητά του θα εξαρτηθεί επίσης από το αν υπάρχουν διαθέσιμα περιπολικά, δίκυκλα, γερανοί και προσωπικό για να εφαρμόσουν γρήγορα τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο κέντρο επιχειρήσεων.
Η συνεργασία των υπηρεσιών θα κρίνει το αποτέλεσμα
Η διαχείριση της κυκλοφορίας στην Αττική δεν ανήκει αποκλειστικά σε έναν φορέα. Εμπλέκονται η Ελληνική Αστυνομία, η Περιφέρεια Αττικής, οι δήμοι, οι υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, οι διαχειριστές αυτοκινητοδρόμων και οι οργανισμοί δημόσιων συγκοινωνιών.
Για να αποδώσει πραγματικά το Traffic Commander, χρειάζονται:
- αξιόπιστα και έγκαιρα δεδομένα,
- διασύνδεση των υπηρεσιών,
- σαφείς αρμοδιότητες,
- διαθέσιμο προσωπικό,
- και γρήγορη επιχειρησιακή απόκριση.
Ένα λογισμικό μπορεί να δείξει ότι υπάρχει ένα πρόβλημα. Η πραγματική διαφορά, όμως, γίνεται όταν η πληροφορία φτάνει στον σωστό φορέα και ακολουθεί άμεση παρέμβαση.
Πώς θα φανεί αν πέτυχε
Η πραγματική αποτελεσματικότητα του Traffic Commander δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο από τις τεχνικές του δυνατότητες ή από μια παρουσίαση.
Θα πρέπει να μετρηθεί μέσα από συγκεκριμένα αποτελέσματα, όπως:
- ο χρόνος εντοπισμού ενός περιστατικού,
- ο χρόνος κινητοποίησης των αρμόδιων δυνάμεων,
- η διάρκεια αποκατάστασης της κυκλοφορίας,
- και η έκταση της συμφόρησης που προκαλείται από ένα συμβάν.
Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί ολοκληρωμένη επίσημη αξιολόγηση με συγκριτικά δεδομένα πριν και μετά την εφαρμογή του συστήματος.
Για αυτό το Traffic Commander πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια σημαντική νέα υποδομή με σαφή επιχειρησιακή προοπτική, αλλά όχι ως μια ήδη αποδεδειγμένη λύση για το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αττικής.
Το πραγματικό στοίχημα
Η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνει το Traffic Commander δεν είναι ένας νέος χάρτης σε μια οθόνη. Είναι η προσπάθεια να αποκτήσει η Τροχαία μια πιο ενιαία, οργανωμένη και αξιοποιήσιμη εικόνα όσων συμβαίνουν στους δρόμους.
Σε μια πόλη όπου ένα μικρό περιστατικό μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε πολύωρη ταλαιπωρία, ακόμη και λίγα λεπτά ταχύτερης αντίδρασης μπορούν να κάνουν διαφορά.
Το νέο σύστημα δεν υπόσχεται ότι θα εξαφανίσει το μποτιλιάρισμα. Μπορεί, όμως, να βοηθήσει ώστε ένα αντιμετωπίσιμο πρόβλημα να μη μετατρέπεται τόσο εύκολα σε γενικευμένη κυκλοφοριακή κρίση.
Η επιτυχία του θα κριθεί όχι από το πόσα δεδομένα εμφανίζει, αλλά από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά αυτά τα δεδομένα μετατρέπονται σε δράση στους δρόμους.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το Traffic Commander;
Είναι επιχειρησιακό λογισμικό της Ελληνικής Αστυνομίας για την παρακολούθηση, την εποπτεία και τη διαχείριση της οδικής κυκλοφορίας στην Αττική.
Είναι εφαρμογή για οδηγούς;
Όχι. Πρόκειται για σύστημα υπηρεσιακής χρήσης από την Τροχαία και τα κέντρα επιχειρήσεων.
Εκδίδει αυτόματα πρόστιμα;
Από τα επίσημα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει ότι το Traffic Commander αποτελεί σύστημα αυτόματης βεβαίωσης παραβάσεων.
Χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη;
Δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτική τεχνική περιγραφή που να επιτρέπει ασφαλές συμπέρασμα για τις συγκεκριμένες λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης που ενδεχομένως χρησιμοποιεί.
Θα λύσει το κυκλοφοριακό της Αθήνας;
Όχι από μόνο του. Μπορεί να βελτιώσει τον εντοπισμό και τη διαχείριση περιστατικών, αλλά δεν αντιμετωπίζει τις βαθύτερες αιτίες της κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Σημείωση διαφάνειας
Μέχρι την ολοκλήρωση του άρθρου δεν είχε δημοσιοποιηθεί αναλυτικό επίσημο τεχνικό εγχειρίδιο του Traffic Commander. Για αυτό δεν αποδίδονται στο σύστημα συγκεκριμένες πηγές δεδομένων, αλγόριθμοι, λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης ή μετρήσιμα αποτελέσματα που δεν έχουν επιβεβαιωθεί από την Ελληνική Αστυνομία.
