Το GPS έχει γίνει σχεδόν αυτονόητο κομμάτι κάθε διαδρομής. Ανοίγουμε το Google Maps ή το Waze, επιλέγουμε προορισμό και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα γνωρίζουμε πού πρέπει να στρίψουμε, πόση κίνηση θα συναντήσουμε και περίπου πότε θα φτάσουμε.
Ειδικά όταν οδηγούμε σε μια περιοχή που δεν γνωρίζουμε, η πλοήγηση μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να την ακολουθούμε χωρίς δεύτερη σκέψη.
Το GPS βλέπει έναν ψηφιακό χάρτη. Ο οδηγός βλέπει τον πραγματικό δρόμο.
Και όταν τα δύο διαφωνούν, ο δρόμος έχει πάντα τον τελευταίο λόγο.
Η εφαρμογή δεν αντικαθιστά τις πινακίδες
Η ίδια η Waze το ξεκαθαρίζει στους όρους χρήσης της: οι πληροφορίες που παρέχει η εφαρμογή δεν προορίζονται να αντικαταστήσουν όσα υπάρχουν στον πραγματικό δρόμο. Αν οι πινακίδες, τα φανάρια ή οι οδηγίες της Αστυνομίας διαφέρουν από όσα εμφανίζει η εφαρμογή, ο οδηγός δεν πρέπει να βασιστεί στο Waze.
Ανάλογη είναι και η προσέγγιση της Google. Για παράδειγμα, ακόμη και τα όρια ταχύτητας που εμφανίζονται στο Google Maps χαρακτηρίζονται από την εταιρεία ως πληροφοριακά. Ο οδηγός πρέπει να επιβεβαιώνει το πραγματικό όριο από τις πινακίδες του δρόμου.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πράγμα που πρέπει να θυμόμαστε όταν χρησιμοποιούμε GPS:
Η εφαρμογή προτείνει. Ο οδηγός αποφασίζει.
Έχασες τη στροφή; Δεν χάθηκε η διαδρομή
Ένα από τα συχνότερα λάθη συμβαίνει όταν ο οδηγός αντιλαμβάνεται τελευταία στιγμή ότι βρίσκεται στη λάθος λωρίδα ή ότι πέρασε το σημείο όπου έπρεπε να στρίψει.
Εκεί εμφανίζεται ο πειρασμός για μια απότομη αλλαγή λωρίδας, δυνατό φρενάρισμα ή έναν βιαστικό ελιγμό προκειμένου να «σωθεί» η διαδρομή.
Δεν υπάρχει κανένας λόγος.
Τα σύγχρονα συστήματα πλοήγησης μπορούν να επανυπολογίσουν τη διαδρομή. Το Google Maps, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί πληροφορίες κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο και μπορεί να προτείνει διαφορετική πορεία όταν υπάρχει καλύτερη επιλογή.
Αν λοιπόν χάσεις τη στροφή, συνέχισε κανονικά.
Μπορεί να χρειαστεί να οδηγήσεις μερικά λεπτά περισσότερο. Αυτό είναι πολύ προτιμότερο από έναν απότομο ελιγμό που οι υπόλοιποι οδηγοί δεν περιμένουν.
Το GPS είπε «κάνε αναστροφή». Εσύ πρέπει πρώτα να κοιτάξεις τον δρόμο
Οι αναστροφές είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί η πλοήγηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν εντολή.
Πριν επιχειρήσεις αναστροφή, πρέπει να γνωρίζεις τι πραγματικά υπάρχει γύρω σου.
Επιτρέπεται στο συγκεκριμένο σημείο; Υπάρχει επαρκής ορατότητα; Πλησιάζει αυτοκίνητο ή μοτοσικλέτα; Υπάρχει νησίδα, διαγράμμιση ή σήμανση που απαγορεύει την κίνηση;
Αν υπάρχει αμφιβολία, η λύση είναι απλή: συνεχίζεις μέχρι να βρεις ασφαλέστερο σημείο ή αφήνεις την εφαρμογή να σου δώσει διαφορετική διαδρομή.
Η μικρότερη διαδρομή δεν είναι απαραίτητα και η ασφαλέστερη.
Γιατί χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή σε άγνωστες περιοχές
Το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο όταν κάποιος οδηγεί για πρώτη φορά σε έναν τόπο.
Στην Ελλάδα αυτό μπορεί να σημαίνει ένα στενό στο ιστορικό κέντρο μιας πόλης, έναν μικρό δρόμο σε νησί, μια ορεινή διαδρομή με συνεχείς στροφές ή μια πρόσβαση προς παραλία που στον ψηφιακό χάρτη φαίνεται πολύ απλούστερη από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
Προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, έργα, αλλαγές κατεύθυνσης, περιορισμοί ή τοπικές ιδιαιτερότητες μπορεί επίσης να μην είναι ακριβώς όπως τις περιμένεις βλέποντας μια οθόνη.
Αυτό δεν κάνει το GPS κακό εργαλείο. Απλώς σημαίνει ότι ο οδηγός δεν πρέπει να απενεργοποιεί την κρίση του.
Αν ένας δρόμος μπροστά σου δείχνει εμφανώς ακατάλληλος για το όχημα, αν υπάρχει απαγορευτική πινακίδα ή αν οι πραγματικές συνθήκες δεν συμφωνούν με την εφαρμογή, δεν συνεχίζεις επειδή «έτσι λέει το GPS».
«Φτάσατε στον προορισμό σας» δεν σημαίνει ότι μπορείς να σταματήσεις αμέσως
Υπάρχει και μια άλλη στιγμή όπου το GPS μπορεί να προκαλέσει λανθασμένη αντίδραση: η άφιξη.
Ακούς «φτάσατε στον προορισμό σας», βλέπεις την είσοδο του ξενοδοχείου ή του καταστήματος και ασυναίσθητα μειώνεις απότομα ταχύτητα προσπαθώντας να καταλάβεις πού ακριβώς πρέπει να σταματήσεις.
Όμως το σημείο που έχει επιλέξει η εφαρμογή δεν είναι απαραίτητα κατάλληλο για στάση.
Μπορεί να βρίσκεσαι πάνω σε πολυσύχναστο δρόμο, μπροστά σε διασταύρωση ή σε σημείο όπου τα οχήματα πίσω σου δεν περιμένουν να ακινητοποιηθείς.
Αν δεν υπάρχει ασφαλής και νόμιμος χώρος, συνέχισε. Κάνε έναν επιπλέον κύκλο ή πάρκαρε λίγο πιο μακριά.
Το τελευταίο λεπτό της διαδρομής χρειάζεται την ίδια προσοχή με το πρώτο.
Η πλοήγηση μπορεί να γίνει και απόσπαση προσοχής
Το GPS δεν δημιουργεί κινδύνους μόνο όταν δίνει μια ακατάλληλη οδηγία. Μπορεί να αποσπάσει την προσοχή ακόμη και όταν λειτουργεί σωστά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει τα κινητά τηλέφωνα και τα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης ανάμεσα στις σημαντικές πηγές απόσπασης για τους οδηγούς. Η απόσπαση μπορεί να είναι οπτική, όταν κοιτάμε μακριά από τον δρόμο, χειροκίνητη, όταν χρησιμοποιούμε τα χέρια μας για να χειριστούμε μια συσκευή, αλλά και νοητική.
Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας σημειώνει επίσης ότι οι δραστηριότητες που απαιτούν από τον οδηγό να απομακρύνει το βλέμμα του από τον δρόμο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες και μπορούν να αυξήσουν τον χρόνο αντίδρασης και να κάνουν τον οδηγό να χάσει κρίσιμες πληροφορίες από το περιβάλλον της κυκλοφορίας.
Γι’ αυτό η καλύτερη στιγμή για να ρυθμίσεις το GPS είναι πριν ξεκινήσει το αυτοκίνητο.
Βάλε τον προορισμό, κοίτα τη γενική πορεία, στερέωσε σωστά το κινητό και ενεργοποίησε τις φωνητικές οδηγίες. Το Google Maps μπορεί να ενημερώνει φωνητικά για στροφές, λωρίδες και μεταβολές της διαδρομής, μειώνοντας την ανάγκη να κοιτάς συνεχώς την οθόνη.
Στην Ελλάδα, σκέψου και την offline πλοήγηση
Σε ένα ταξίδι δεν είναι δεδομένο ότι θα υπάρχει πάντα σταθερό σήμα.
Το Google Maps επιτρέπει τη λήψη ολόκληρων περιοχών για χρήση χωρίς σύνδεση. Αν η διαδρομή βρίσκεται μέσα στην αποθηκευμένη περιοχή, η εφαρμογή μπορεί να συνεχίσει την πλοήγηση ακόμη και χωρίς internet. Χωρίς σύνδεση, όμως, δεν υπάρχουν ζωντανές πληροφορίες κυκλοφορίας ή εναλλακτικές διαδρομές.
Πριν από ένα ταξίδι σε νησί, μια ορεινή περιοχή ή έναν άγνωστο προορισμό, η λήψη του χάρτη μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη εφεδρεία.
Νοίκιασες αυτοκίνητο; Μην ξεκινήσεις αμέσως
Για έναν επισκέπτη που μόλις παρέλαβε ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο, όλα μπορεί να είναι άγνωστα ταυτόχρονα: το όχημα, οι δρόμοι, η περιοχή και η διαδρομή.
Πέντε λεπτά προετοιμασίας πριν από την αναχώρηση είναι πολύτιμα.
Ρύθμισε σωστά κάθισμα και καθρέφτες. Βρες τα βασικά χειριστήρια. Σύνδεσε το κινητό ή το σύστημα πλοήγησης. Δες πού βρίσκεται η πρώτη στροφή και προς ποια γενική κατεύθυνση θα κινηθείς.
Η Ελλάδα έχει πλέον δημιουργήσει και το ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ. – Drive Safe, μια επίσημη σύντομη ενημέρωση οδικής ασφάλειας που απευθύνεται ιδιαίτερα στους επισκέπτες. Περιλαμβάνει εννέα βασικούς κανόνες και ολοκληρώνεται σε περίπου 90 δευτερόλεπτα.
Σύμφωνα με την Ελληνική Κυβέρνηση, το Drive Safe είναι διαθέσιμο σε επτά γλώσσες και προωθείται τόσο μέσω ηλεκτρονικών κρατήσεων όσο και μέσω QR codes στα σημεία ενοικίασης αυτοκινήτων και δικύκλων. Οι συνεργαζόμενοι φορείς αντιπροσωπεύουν περίπου το 99% της σχετικής αγοράς και περισσότερα από 30.000 σημεία σε όλη τη χώρα.
Όταν το GPS και ο δρόμος διαφωνούν
Κράτησε μερικούς απλούς κανόνες:
- Αν η πινακίδα λέει κάτι διαφορετικό από την εφαρμογή, ακολουθείς την πινακίδα.
- Αν έχασες μια έξοδο, δεν κάνεις απότομο ελιγμό. Συνεχίζεις και αφήνεις το GPS να βρει άλλη πορεία.
- Δεν επιχειρείς αναστροφή αν δεν είσαι βέβαιος ότι είναι νόμιμη και ασφαλής.
- Δεν σταματάς απότομα επειδή η εφαρμογή ανακοίνωσε ότι έφτασες.
- Δεν αλλάζεις προορισμό ή ρυθμίσεις όσο οδηγείς.
- Χρησιμοποιείς τις φωνητικές οδηγίες ώστε να κοιτάς την οθόνη όσο το δυνατόν λιγότερο.
- Αν ο δρόμος μπροστά σου φαίνεται επικίνδυνος, απαγορευμένος ή ακατάλληλος, δεν προχωράς επειδή το ζητά η εφαρμογή.
Το καλύτερο GPS εξακολουθεί να είναι ο οδηγός
Η πλοήγηση έχει κάνει τα ταξίδια ευκολότερα από ποτέ. Μας βοηθά να αποφύγουμε την κίνηση, να ανακαλύψουμε άγνωστες διαδρομές και να φτάσουμε σε μέρη που πριν από λίγα χρόνια θα απαιτούσαν χάρτες και αρκετές στάσεις για οδηγίες.
Αλλά η τεχνολογία δεν γνωρίζει πάντα όσα γνωρίζει ο άνθρωπος που βρίσκεται εκείνη τη στιγμή πίσω από το τιμόνι.
Το GPS μπορεί να γνωρίζει τη διαδρομή.
Εσύ όμως βλέπεις την πινακίδα, τη μοτοσικλέτα που πλησιάζει, το έργο στον δρόμο, τον πεζό στη διάβαση και τη στροφή που δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
Γι’ αυτό η σωστή χρήση της πλοήγησης δεν είναι να την ακολουθείς τυφλά.
Είναι να ξέρεις πότε να μην την ακολουθήσεις.
